Προς την κοινωνία του μίσους

Στην αρχή αυτής της τραγωδίας έγραφα για τον πόλεμο "όλων εναντίον όλων".

Σήμερα και μετά από μια σειρά εξελίξεων και κοινωνικών διεργασιών που συνεχίζουν να είναι υπό διαρκή διαμόρφωση, προκύπτει με διάφορα χαρακτηριστικά μια πορεία προς μια κοινωνία όπου το μίσος διαμορφώνει εν πολλοίς τις εξελίξεις.Και όχι μόνο με τις χαρακτηρισμένες Χρυσαυγήτικες λογικές και πρακτικές ή τις άλλες των μπαχαλάκηδων, αλλά σε ευρύ κοινωνικό καθημερινό πλαίσιο ,όπου ο καθένας τείνει να εξελιχθεί σε ένα τύπο "με το ζωνάρι λυμένο για καυγά".
Μεγάλο θέμα που δεν μπορώ να αναλύσω αρκετά σήμερα, αλλά να δώσω μερικές όψεις του απλά αξιοποιώντας τις αντιδράσεις που έπιασε το αυτί μου σήμερα μετά την σύλληψη και κακοποίηση των τεσσάρων στο Βελβεντό.

Σύντομα να υπογραμμίσω ότι για καθένα "καλά τους κάνανε" που άκουγα , εγώ σκεφτόμουνα ότι άλλο ένα "καλά κάνανε που πήραν τα Καλάσνικοφ" ακούγονταν κάπου εκείνη τη στιγμή. Και ανάμεσα σε αυτά τα "καλά κάνανε" και των δυο πλευρών, κάποιοι διπλανοί μας αύριο θα είναι όντως με τα Καλάσνικοφ ή τα ματσούκια στα χέρια.
Δυστυχώς η υποχώρηση της πολιτικής , δηλαδή της Δημοκρατίας  που εξασφαλίζει συνύπαρξη, και αφήνει την βία σε όλως εξαιρετικές περιπτώσεις να παίζει το ρόλο της "μαμής της Ιστορίας" (και υπό τη διαρκή αξιολόγηση της χρήσης της), οδηγεί στην βία σαν παραγωγό και γεννήτορα της Ιστορίας ασύδοτη , τραγικό υποκατάστατο του δημόσιου λόγου,σαν υλικό περιεχόμενο του μίσους που γεννάνε τα άγρια ένστικτα του ανθρώπου και που αιώνες "πολιτισμού " δεν κατάφεραν να εξαλείψουν .
Το λεπτό κέλυφος του "πολιτισμού" (λέξης με κοινή ρίζα με την Πόλη και την Πολιτική) σπάει τελικά πολύ εύκολα σε δύσκολες ώρες και μετατρέπει  την αντιπαράθεση και την πάλη των απόψεων , συμφερόντων και ιδεών σε μισαλλοδοξία .Όταν δε συναντάται με την" ιδεολογία" (δηλ την ψευδή συνείδηση των πραγμάτων) το κτήνος αποκτά πολύ καθημερινό πρόσωπο.Τόσο καθημερινό και διπλανό μας που δεν δικαιούμαστε να "πέφτουμε από τα σύννεφα".
Ο δρόμος έχει ανοίξει (αρχικά με φαινομενικά ασήμαντες συμπεριφορές) και τώρα έχει επεκταθεί από την Βουλή και τα τηλεοπτικά παράθυρα, ως την καθημερινή οργίλη συμπεριφορά στο δρόμο "δι΄ασήμαντον αφορμή" , και από τα σχολεία ως τις συμμορίες της γειτονιάς.

Ουδείς αθώος....

Είναι η Χρυσή Αυγή "ανομία" ;

 Με οδύνη, αν και όχι με έκπληξη, παρακολουθώ την όποια δημόσια συζήτηση για τα έργα και ημέρες της Χρυσής Αυγής, τα πιθανά αίτια ανάπτυξής της και τις πολιτικές ανάσχεσής της.

Και λέω με οδύνη διότι ο διάλογος αυτός διόλου δεν προσπαθεί να αντιμετωπίσει την ουσία του θέματος, αλλά να το εντάξει σε τρέχουσες ψευτοανάγκες άλλων επιδιώξεων.

Τελευταία μάλιστα ο διάλογος αυτός έχει εμπλέξει ανθρώπους της Αριστεράς (και όχι μόνο)σε μια συζήτηση περί «ανομίας» ως την λυδία λίθο ερμηνείας αλλά  και αντιμετώπισης του τραγικού αυτού φαινομένου. 

Χωρίς να παραγνωρίζω την παράμετρο αυτή , τις ποικίλες μορφές φανερές και κρυπτόμενες  της «ανομίας» στην κοινωνία και τις πολλαπλές ευθύνες που απορρέουν ιστορικά για το φαινόμενο της «ανομίας», πιστεύω ότι πόρρω απέχει από το να ερμηνεύει το φαινόμενο του εκναζισμού της κοινωνικής και πολιτικής συμπεριφοράς.Το υποτιμά βαθιά ,αν δεν του δίνει και νομιμοποιητική βάση χωρίς να καταλογίζω τέτοια  πρόθεση στους συμμετέχοντες στο διάλογο αυτό.

Το φαινόμενο αυτό είναι πολιτικό και κοινωνικό ρεύμα  με βασικά στοιχεία που διακηρύσσει ανοιχτά και  το περιγράφουν , την κάθε είδους «καθαρότητα» (και όχι μόνο την φυλετική), την μανιχαιστική  και δογματική προσήλωση στην ιδέα της καθαρότητας αυτής και την εξάλειψη κάθε άλλης διαφορετικής αντίληψης(με την εξάλειψη των φορέων των άλλων απόψεων),την ανάδειξη του μίσους ως κεντρικής  πλευράς  των κοινωνικών αντιπαραθέσεων, την άρνηση της θεσμικής λειτουργίας και την υποκατάσταση της από την ωμή βία και τον εξαναγκασμό.

Δεν πρόκειται  για απλά φαινόμενο ρατσισμού ή άγριου σωβινισμού ή έστω κίνημα αυτοδικίας μπρος στην έλλειψη του οργανωμένου κράτους, όπως συχνά υποτιμάται. Το γεγονός ότι πατά σε υπαρκτά επιμέρους προβλήματα σε μια ιστορική συγκυρία (οικονομική κρίση, μεταναστευτικό, εθνικά ζητήματα,κρίση πολιτικού συστήματος κλπ) για να αναπτυχθεί, δεν αναιρεί αλλά επιβεβαιώνει τον παραπάνω χαρακτήρα του. Αλίμονο αν περιμένουμε να λυθούν όλα τα προβλήματα –έστω πολύ οξυμένα- της κοινωνίας μας, για να αποφύγουμε τον κίνδυνο άνθησης τέτοιων πολιτικών  εκφάνσεων του ολοκληρωτισμού.

Πρόκειται για μια πολιτική φιλοσοφία και πρακτική (ας μην προεκταθώ εδώ και σε άλλες ανθρωπολογικές ή ψυχολογικές ερμηνείες του φαινομένου, αν και έχουν πολύ ενδιαφέρον), ευθέως εχθρική και ανταγωνιστική προς την δημοκρατία ,την έννοια της θεσμισμένης κοινωνίας συνδιαλλαγής  και του κράτους δικαίου , των ανθρωπίνων ελευθεριών και δικαιωμάτων, πάνω στα οποία έχουν χτιστεί οι κοινωνίες μας τα τελευταία 200 χρόνια.

Συζητήσεις  περιφερειακές ως προς αυτόν τον χαρακτήρα του κινήματος αυτού, όπως τα περί «ανομίας» ή «ανεπάρκειας του κράτους» ή «μακρύ χέρι συμφερόντων», παρότι δεν στερούνται πραγματικών δεδομένων ή πιθανών  βάσιμων εκτιμήσεων, υποτιμούν το φαινόμενο, την υποβόσκουσα κοινωνική δυναμική που το φέρνει στον αφρό και δεν συμβάλλουν στην αντιμετώπισή του.

Απέναντι στον σκληρό πυρήνα του κινήματος αυτού, οφείλουμε να σταθούμε συγκεκριμένοι, να αναδείξουμε τον πραγματικό του χαρακτήρα και να ελέγξουμε κατά πόσον η κοινωνία μπορεί να τα βγάλει πέρα μαζί του και πως.