Δευτέρα 28 Νοεμβρίου 2011

Θα πάω στο χωριό μου

Το ακούω όλο και συχνότερα: «Θα πάω στο χωριό μου. Θα βάλω πατάτες, ντομάτες, μαρούλια, κοτόπουλα, κουνέλια. Θα μαζεύω το λάδι μου. Θα ‘χω το κρασί, το τσίπουρο μου. Εκεί τα πράγματα είναι φτηνά. Κι έπειτα τι να κάνω στην Αθήνα χωρίς δουλειά; Εκεί θα επιβιώσω.»

Αμ, δεν θα πας. Κι αν πας, θα φύγεις γρήγορα.

Γιατί θα μπεις στο internet στην «καλλιέργεια πατάτας» κι όλα θα μοιάζουν απλά, όμως στην πράξη τίποτα δε θα μπορείς να εφαρμόσεις. Τότε θα πάς στο καφενείο και θα ρωτάς πώς καλλιεργούνται οι πατάτες κι οι θαμώνες θα σε δουλεύουνε. Θα σού εξηγήσουν βέβαια, αλλά θα χασκογελάνε με νόημα. Θα ψάχνεις πατάτες με μπόλικα μάτια για να τις φυτέψεις και δεν θα βρίσκεις. Κι όταν τα καταφέρεις, θα πρέπει να σκάψεις τις αυλακιές στο χωράφι κι είναι μεγάλος ο κόπος της τσάπας σε λασπωμένο έδαφος κι ακόμα μεγαλύτερη η τέχνη της. Γιατί θ’ αγκομαχάς σκυφτός και θα ιδρώνεις κι όταν θα κοιτάς πίσω σου θα βλέπεις ότι τα πόδια σου πατούσαν εκεί που έσκαβες και το τσιμεντοποίησαν πάλι το έδαφος. Κι έτσι τη χαλασμένη αυλακιά πρέπει να την ξαναπάρεις από την αρχή και θα μπαίνουν σβώλοι από βρεγμένο χώμα μέσα στις γαλότσες σου, θα σού λερώνουν τις κάλτσες και θα βλαστημάς. Κι όταν παραχώσεις τους βολβούς στο χωράφι την άνοιξη, θα περιμένεις υπομονετικά (αλλά όχι ξεκούραστα) ως τον Ιούλιο. Θα πηγαίνεις κάθε πρωί στο μποστάνι, θα κοιτάς τις πατατιές που μεγαλώνουν, θα νιώθεις ικανοποίηση αλλά δεν θα είσαι σίγουρος αν προχωράνε καλά ή χάλια. Δεν θα ξέρεις αν χρειάζονται λίπασμα και πόσο, εσύ θα προτιμούσες κοπριά αλλά πού να τη βρεις και πως να τη μεταχειριστείς που είναι ζωική και βρωμάει;

Θα ‘χεις πάρει απόφαση να μην ρίξεις φυτοφάρμακα, αλλά στο καφενείο θα σε αποθαρρύνουν λέγοντας πως αν δεν ραντίσεις δεν θα βγάλεις ούτε μια τηγανιά για το γαμώτο. Μέχρι το Μάη τα φυτά σου θα σκεπάζονται από κάτι άγνωστα ζιζάνια που οι άλλοι ονομάζουν αβρωνιές και χοιρομουρίδες και τα τρώνε τσιγαριαστά ή χτυπητά με αυγά. Από τον Ιούνη το χωράφι θα θέλει συνέχεια πότισμα, όχι με το εύκολο λάστιχο αλλά με το τρεχούμενο νερό στ’ αυλάκι. Θα μπαίνεις στις λάσπες ως στον αστράγαλο κι όλο θα γεμίζει το μποστάνι με γλιστρίδες, αγριόβλητα και στίφνους που πρέπει να ξεριζώνεις, καθότι τα λιπάσματα δεν πάνε μόνο στις πατατιές. Κι όταν φτάσει ντάλα καλοκαίρι, (τότε που παλιότερα έπαιρνες το φέρυ και πήγαινες διακοπές στα μπαράκια των Κυκλάδων), εσύ θα πάρεις πάλι την τσάπα και θα δουλεύεις δέκα μέρες για να βγάλεις τις πατάτες. Προσεκτικά γιατί κάθε στραβή κίνηση τού εργαλείου κόβει τους βολβούς μέσα στη γη και θα πηγαίνει στράφι ο κόπος σου. Κι όταν με το καλό τελειώσεις, θα τις ρίξεις σε τελάρα που θα τα κουβαλάς με τον ώμο ως το σπίτι. Θα κουραστείς αφάνταστα, διότι εκατόν πενήντα κιλά πατάτες είναι πολλά τελάρα και το φορτωμένο πήγαινε-έλα μοιάζει ατέλειωτο. Όταν δεις τον σωρό με τη σοδειά στην αυλή θα ευχαριστηθείς που επιτέλους κατάφερες να βγάλεις τις πατάτες της χρονιάς σου, μα έπειτα θα συνειδητοποιήσεις ότι με 0,60 ευρώ που πουλιούνται στον μανάβη, ο σωρός σου κάνει 90 ευρώ. Και θα βλαστημήσεις πάλι, γιατί δούλεψες πέντε μήνες για 90 ευρώ, ενώ κάποτε στην Αθήνα τα ‘βγαζες για πλάκα σε μισή μέρα αραχτός πίσω από ένα γραφείο.

Θα έχει προηγηθεί και η αποτυχία στα λίγα όψιμα μαρούλια που έβαλες για δοκιμή στα τέλη τού χειμώνα και στα φάγανε οι γυμνοσάλιαγκες μέχρι να πεις κύμινο, θα έχουν αρχίσει να σού τη δίνουν και οι κότες. Καθότι πήρες καμιά εικοσαριά κοτοπουλάκια απ’ τον έμπορα μόλις έφτασες στο χωριό για να έχεις το δικό σου αληθινό κρέας χωρίς ορμόνες, όμως σιγά-σιγά ανακάλυψες ότι πρόκειται για κάτι βρωμοπούλια που τρώνε σαν αφορισμένα, χέζουνε σαν γελάδια, αλλά μεγαλώνουν με το πάσο τους. Κι επειδή είναι μεγάλος κόπος να σκύβεις και να μαζεύεις ένα τσουβάλι ξινίδια κάθε μέρα, αναγκάζεσαι να τα ταϊζεις με καλαμπόκι που είναι πανάκριβο αν το υπολογίσεις με το βάρος κάθε κότας. Κι αν δεν θέλεις να βρωμίσει η περιοχή πρέπει κάθε βδομάδα να φτυαρίζεις τις κουτσουλιές τους και μπήκε μια φορά αλεπού και σού ‘πνιξε πέντε, γεγονός που σ’ ανάγκασε να ξαναφτιάξεις το κοτέτσι απ’ την αρχή χωρίς τσαπατσουλιές. Και για να μην ξαναπλησιάσει το αρπακτικό πήρες σκύλο, τον οποίον έδεσες στον κορμό τού δέντρου εκεί δίπλα να γαυγίζει κι ας ήσουν (ως Αθηναίος) κάθετα αντίθετος σε τέτοιες βάναυσες πρακτικές. Και τώρα ψάχνεις καμιά γειτόνισσα να σου τα σφάξει, να στα ξεπουπουλιάσει και να τα καθαρίσει απ’ τα άντερα, διότι εσύ αδύνατο να το κάνεις.

Και κάθε βράδυ θα πηγαίνεις στο μοναδικό καφενείο τού χωριού, μόνο που θ’ ανακαλύψεις ότι οι περισσότεροι απ’ τους θαμώνες δεν είναι κάποιοι φιλοσοφημένοι γέροντες με λευκά μαλλιά και σοφές κουβέντες, αλλά κάτι στενοκέφαλοι μπεκρούλιακες με κιτρινισμένα δάκτυλα που λένε όλο τις ίδιες ιστορίες και τσακώνονται συνέχεια μ’ αυτούς που έχουν χωράφι σύνορο. Και πάλι θα βλαστημήσεις από μέσα σου. Διότι απ’ έξω θα έχει μπόλικο πολυδιαφημισμένο οξυγόνο της εξοχής, αλλά μέσα στο καφενείο θα ‘χει πολλή τσιγαρίλα και κάπνα απ’ τα μπουριά της σόμπας κι έναν αέρα εγκατάλειψης που φτάνει βαθιά μέσα στο πνευμόνι σου. Και εκεί θ’ ανακαλύψεις πάλι ότι στις φρικτές μέρες μας, που σιγά-σιγά μετατρεπόμαστε σε άνεργους μετανάστες, το «Δόξα-σοι-ο-Θεός-είμαστε-καλά» είναι το ίδιο δύσκολο και στη παγερή Αθήνα και στο μίζερο χωριό σου. Κι ακόμα χειρότερα, ότι ενώ οι άλλοι γύρω σου (εν τη αφελεία τους) ακόμα θα ελπίζουν στην εμφάνιση κάποιου προφήτη, εσύ δεν θα μπορείς. Ότι τους δικούς σου προφήτες τους σκότωσες τότε που περιδιάβαινες στη Βουκουρεστίου με έπαρση και μπαινόβγαινες στα μαγαζιά με τις λαμπερές βιτρίνες...


Δημήτρης Καμπουράκης από το http://www.protagon.gr/

Σάββατο 26 Νοεμβρίου 2011

Τι ζητούν οι «αγορές» από την ευρωζώνη;

Του Γιάννη Βούλγαρη


Η ευρωζώνη φλέγεται. Η φωτιά αγγίζει τη Γερμανία, πολιορκεί τη Γαλλία, καίει ήδη την Ιταλία και την Ισπανία, απειλεί την Αμερική και όλο το παγκόσμιο σύστημα. Η κρίση της ευρωζώνης είναι εμβληματική. Κάνει διαφανέστερες τις αντιφάσεις της σημερινής μορφής της παγκόσμιας κρίσης και τα διακυβεύματα τόσο στο εθνικό και στο ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και στο παγκόσμιο. Δεν είναι τυχαίο. Το ευρώ αποτέλεσε γέννημα της παγκοσμιοποίησης και ταυτόχρονα πρόταση ενός κάποιου πολιτικού ελέγχου της.


Εκ πρώτης όψεως, η κρίση της ευρωζώνης φαίνεται να προκύπτει από το ότι «οι αγορές επιτίθενται στα κράτη». Είναι ένα από τα στερεότυπα που καθημερινά αναπαράγονται στον δημόσιο λόγο. Η εικόνα που συνειρμικά γεννιέται είναι «οι κερδοσκόποι» που σπεκουλάρουν για να βγάλουν κέρδος γονατίζοντας τα κράτη. Ομως ούτε «οι αγορές» ούτε οι κεφαλαιούχοι είναι ένα ενιαίο πράγμα, ούτε έχουν ενιαία συμπεριφορά και στόχους. Στην πραγματικότητα, η κρίση της ευρωζώνης σήμερα δείχνει το αντίθετο από ό,τι υποστηρίζει το εν λόγω στερεότυπο. Οι «αγορές», ή καλύτερα ένα μεγάλο μέρος των «αγορών», λένε στην Ευρώπη, ή καλύτερα στη Γερμανία, «φτιάξε κράτος». Ασφαλώς δεν το λένε «όλες οι αγορές», κάποιοι ποντάρουν στα οικονομικά και γεωπολιτικά κέρδη που θα τους φέρει η διάλυση του ευρώ. Και όσοι το λένε δεν εννοούν ένα κράτος εδαφικό, ιεραρχικά συγκεντρωτικό και πολιτισμικά ενοποιημένο, όπως ήταν το νεωτερικό Κράτος. Λένε πάντως ότι χρειάζονται ένα συνεκτικότερο πλαίσιο πολιτικής εξουσίας από το σημερινό, που να μειώνει την αστάθεια και να καθιστά περισσότερο προβλέψιμες τις εξελίξεις. Το λένε βέβαια με μισή καρδιά. Γιατί πάντα, οι καπιταλιστές είχαν μια αντιφατική και διχασμένη σχέση με το Κράτος. Από τη μια, διεκδικούσαν ή διακήρυσσαν την ελευθερία δράσης του κεφαλαίου, από την άλλη χρειάζονταν και επιζητούσαν τις ρυθμίσεις και την προστασία που μόνο η πολιτική εξουσία μπορούσε να εξασφαλίσει και που ήταν αναγκαίες για την αναπαραγωγή του. Ποια από τις δύο στάσεις θα βάραινε, ποιος θα ζητούσε τι, εξαρτιόταν από τις συγκεκριμένες συνθήκες. Η κρίση χρέους, η απόσυρση των κεφαλαίων από την αγορά ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων, αλλά και ο περιορισμός πλέον των επενδυτικών επιλογών που θεωρούνται σίγουρες εκφράζουν κατ' αρχάς τη γενικευμένη ανασφάλεια που έχει προκαλέσει το ελλιπές πλαίσιο πολιτικής εξουσίας και η ασάφεια της πολιτικής κατεύθυνσης. Το αίτημα τώρα είναι: πολιτική αποφασιστικότητα ώστε να αποκατασταθούν, αν όχι να ενισχυθούν, οι εγγυήσεις και οι ρυθμίσεις που παρέχει η πολιτική εξουσία στις «αγορές» ή σε κάποιες από τις «αγορές».

Είναι εύκολα κατανοητό γιατί η ανάγκη παρουσιάζεται πιεστικά στην ευρωζώνη. Σε αυτή την περιοχή το κράτος είχε εισέλθει στη λεγόμενη «μετακυριαρχική» φάση, έχοντας παραχωρήσει οικειοθελώς μέρος της εξουσίας του σε υπερεθνικούς θεσμούς με στόχο μέσω της θεσμικής συνεργασίας να επιτύχει καλύτερο έλεγχο των παγκοσμιοποιημένων διαδικασιών που το υπερέβαιναν. Η προβληματική αρχιτεκτονική του ευρώ ήταν η οικονομική έκφραση των εξελισσόμενων μετασχηματισμών της πολιτικής εξουσίας και της εθνικής κυριαρχίας. Το σημερινό πρόβλημα του ευρώ δείχνει ότι η Ευρώπη χτυπήθηκε από τα κύματα της κρίσης του 2008 τη στιγμή που βρισκόταν στη μέση του ποταμού. Ετσι, σήμερα αναπτύσσονται αντίθετες ροπές. Θα γυρίσει πίσω στην όχθη της εθνοκρατικής πρότερης κατάστασης; Θα προχωρήσει στην αντίπερα όχθη της εμβάθυνσης της πολιτικής ενοποίησης; Θα κινηθεί ως σύνολο στη μία ή στην άλλη όχθη ή θα τεμαχιστεί;

Μήπως η Ευρώπη πληρώνει σήμερα την «ύβριν» να προχωρήσει πολύ πέραν της παραδοσιακής εθνικής κυριαρχίας; Οχι. Οπως η ενοποίηση ήταν γέννημα της παγκοσμιοποίησης, έτσι και το σημερινό υπαρξιακό της δίλημμα συνοψίζει την κρίση της προηγούμενης φάσης της παγκοσμιοποίησης και αφορά εξίσου τα μεγάλα κράτη (HΠΑ, Κίνα, Ιαπωνία κ.λπ.) παρ' ότι αυτά μένουν πλησιέστερα στη μορφή - στο εθνικό κράτος. Συνοψίζει τη σημερινή εκκρεμότητα μεταξύ της πιθανής αναδίπλωσης στον εθνοκρατικό ορίζοντα με όξυνση των διακρατικών συγκρούσεων ή, αντίθετα, της επικράτησης ενός νέου «παραδείγματος παγκοσμιοποίησης», στο οποίο η συνεννόηση των μεγάλων κρατών και των άλλων σημαντικών «παικτών» θα καθιερώσει μια επαρκή πολιτική διεύθυνση των υπερεθνικών οικονομικών ροών.

Σε κάθε περίπτωση, η κρίση έχει πολιτικοποιήσει έντονα και απότομα την παγκοσμιοποίηση, την ευρωπαϊκή ενοποίηση, τις εθνικές κοινωνίες. Εχει δραματοποιήσει το περιεχόμενο της πολιτικής και των πολιτικών αποφάσεων. Βρισκόμαστε μακριά από την «ειρηνική» Πολιτική της εποχής των παχιών αγελάδων που είχε την άνεση να (ανα)διανέμει έναν συνεχώς αυξανόμενο πλούτο μέσω της συναλλαγής με τις κοινωνικές ομάδες και τους πολίτες. Τώρα η Πολιτική έχει αποκτήσει τη δραματικότητα που επιβάλλουν οι έκτακτες καταστάσεις. Ειδικά στην Ευρώπη, η Πολιτική αγγίζει τη βαθύτερη ουσία της, καθώς καλείται υπό μία έννοια «να φτιάξει κράτος». Γι' αυτό οι χρόνοι της παλαιάς πολιτικής φαντάζουν ακινησία, το πολιτικό προσωπικό και οι επαγγελματίες συνδικαλιστές μοιάζουν συχνά με ηθοποιούς που ξεχάστηκαν στον ρόλο του προηγούμενου έργου, οι ηγέτες μικραίνουν δίπλα στο μέγεθος των σημερινών απαιτήσεων.

Η αναστολή των καθιερωμένων μορφών κομματικού ανταγωνισμού, όπως συμβαίνει τώρα στη χώρα μας, η επιστράτευση εξωκομματικών προσώπων όπως ο κ. Παπαδήμος, δεν είναι παρά η πιστοποίηση της ανεπάρκειας του υπάρχοντος πολιτικοκομματικού συστήματος να ανταποκριθεί στις νέες «πολεμικές» πολιτικές συνθήκες. Η νέα εποχή θα αναζητήσει πολιτικούς που θα είναι «καπετάνιοι», αφήνοντας στο βάθος της σκηνής τους χειριστές ψήφων και τους μεσολαβητές. Αν δεν τους βρει, αν με άλλα λόγια η πολιτική και η κοινωνία δεν σταθεί ικανή να ανανεωθεί, το τίμημα δεν θα είναι η στασιμότητα αλλά η παρακμή. Το πρόβλημα στη χώρα μας τίθεται με όρους υπαρξιακούς. Ώς τώρα η πολιτική ζωή και η αντιμετώπιση της κρίσης κινήθηκε στο μοτίβο «Μνημόνιο - όχι Μνημόνιο». Από τη μια, εγκλωβίστηκε στη δημοσιονομική λιτότητα χωρίς μεταρρυθμίσεις και από την άλλη στη δημαγωγική καλλιέργεια ανέξοδων «μαγικών λύσεων», πρώτα με τη «μονομερή στάση πληρωμών» που πρότειναν διάφοροι στα αριστερά, ύστερα με την «επαναδιαπραγμάτευση» του κ. Σαμαρά. Τώρα το διακύβευμα έχει φτάσει στο θεμελιακό «ευρώ - όχι ευρώ». Η νέα κρίση της ευρωζώνης έχει οδηγήσει τις «αγορές» να μας σπρώχνουν ήδη στην έξοδο. Οι ελληνικές επιχειρήσεις, οι έλληνες επαγγελματίες αντιμετωπίζονται ήδη σαν μελλοντικοί απόβλητοι. Οι πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης υπολογίζουν αν τους συμφέρει να πληρώσουν για να μείνουμε ή να φύγουμε. Σήμερα θεωρείται πιθανό το ευρώ να διαλυθεί. Αλλά είναι, κατά τη γνώμη μου, πολύ πιθανότερο να σωθεί, και η Ευρώπη να κάνει με καθυστέρηση αλλά τελικά να κάνει το βήμα προς την πολιτική ολοκλήρωση. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα μας περιλαμβάνει. Είναι απόλυτα βέβαιο ότι μας συμφέρει να μας περιλάβει. Η νέα πολιτικοποίηση και η δραματικότητα της Πολιτικής στη χώρα μας συνοψίζεται σε αυτόν το στόχο. Γιατί σημαίνει να υπογράψουμε μεταξύ μας ένα νέο κοινωνικοπολιτικό συμβόλαιο, αφού εκείνο της μεταπολίτευσης τέλειωσε. Σημαίνει επίσης να ξαναστήσουμε το πολιτικοδιοικητικό σύστημα γιατί το υπάρχον φαλίρισε.

«Ομπρός οι δημιουργοί…», όπως έγραφε σε χαλεπούς καιρούς ο ποιητής.

NEA 26/11/2011

Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2011

Οιδιπόδεια τύφλωση


Δεν αναφέρομαι στα κλασικά από ψυχαναλυτική σκοπιά "οιδιπόδεια συμπλέγματα".
Αλλά στη απέλπιδα προσπάθεια του Οιδίποδα να αποφύγει το μοιραίο, και που κάθε "επιτυχημένο" βήμα του τον οδηγεί όλο και πιο κοντά στο τέλος.
"Τυφλωμένος" ακολουθεί βήμα -βήμα μια πορεία γεμάτη "επιτυχίες", το πεταμένο παιδί στα βουνά γίνεται υιοθετημένο αρχοντόπουλο στην Κόρινθο, φεύγει για να αποφύγει τους χρησμούς ,ξεπερνά με τον "επιτυχή φόνο"  του Λαΐου το εμπόδιο στο στενό δρόμο προς τη Θήβα, λύνει το αίνιγμα της Σφίγγας και απαλλάσει την πόλη από το κακό, γίνεται Βασιλιάς, υπερασπιστής της Πόλης, ευτυχισμένος οικογενειάρχης.
Όταν ένα άλλος τυφλός , ο Τειρεσίας, του "ανοίγει τα μάτια" -μετά από μια άλλη καταστροφή,προς την οδό της κατανόησης της ύπαρξής του και της δράσης του, τυφλώνεται - με την κυριολεκτική έννοια της λέξης- με τα ίδια του τα χέρια,για να μην "βλέπει" τα ανόσια.
 Διαπράτει μια ακόμα ύβρι, στρουθοκαμηλίζει θα λέγαμε σήμερα,γιατί τα "εσωτερικά του μάτια"
βλέπουν μια χαρά. Φεύγει διωγμένος από την Πόλη, αποστερημένος και από τα παιδιά του ακόμα,σαν μια προσπάθεια των πολιτών της Θήβας να διώξουν τον υπαίτιο, τον "ανόσιο".

Ο Θηβαϊκός Κύκλος όμως των Μεγάλων Τραγικών για την Πόλη, δεν τελειώνει...Πολλά δεινά την περιμένουν ακόμα και μόνον ο "παρεξηγημένος από την Ιστορία" Κρέων, θα μείνει εκεί "πρώτος των πολιτών" να την υπερασπίζει


Πέμπτη 3 Νοεμβρίου 2011

Ρίξτε τους τώρα!!!


Επειδή εδώ που φτάσαμε δεν σηκώνει πολλά πολλά, θα πρέπει να τεθεί ένα και μοναδικό ερώτημα:


Υπάρχουν αρκετοί- πρώτα μέσα στη Βουλή-αλλά και όχι μόνο, που να μπορούν να

- Ρίξουν εδώ και τώρα, τον ΓΑΠ και τους υποτακτικούς του που ντριπλάρει συνεχώς τυχοδιωκτικά όλους εμάς και τον εαυτό του, μέχρι να ζαλιστεί η χώρα και να πέσει (έτοιμη είναι)

- Ρίξουν εδώ και τώρα, τον Α. Σαμαρά και την παρεούλα του που τυχοδιωκτικά επιδιώκει την εξουσία επί των ερειπίων όλων μας

- Επιβάλλουν πραγματική κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης, πολιτική και όχι τεχνοκρατών (παρά μόνο επικουρικά) με στόχο την διαπραγμάτευση 2-3 θεμάτων στην Ε.Ε και την ανασυγκρότηση του εσωτερικού μετώπου στην κοινωνία.

Που θα κρατήσει με την μέγιστη δυνατή συμπαράσταση αρκετό χρόνο ώστε να διαπραγματευτεί σαν κυβέρνηση εργασίας –και όχι υπηρεσιακή ή διεκπεραιωτική- τα ελάχιστα που μπορούμε πλέον να διαπραγματευτούμε , δηλ. μια σχετική ασφάλεια για την χρηματοδότηση των αναγκαίων (και φυσικά όχι απλά και μόνο την 6η δόση)και ένα έστω στοιχειώδες πρόγραμμα που δεν θα επιτρέψει στην Ελληνική οικονομία να βουλιάξει σε έναν ακόμα βαθύτερο βούρκο από τον οποίο δεν θα μπορούμε να βγούμε.

Και θα επιδιώξει μια ελάχιστη δυνατή ανοχή από το κοινωνικό σύνολο στα δύσκολα που έρχονται, μέσω κυρίως μιας ελάχιστης αίσθησης δικαίου.

(Αν νομίζεις Αντωνάκη ότι θα δεχτούν τα κορόιδα την απλή ψήφιση αποδοχής της 6ης δόσης σε 6 βδομαδούλες,για να κάνεις εσύ το κομμάτι σου, χωρίς να συμφωνήσουν στο συνολικό πακέτο, ρώτα τον αντίπαλο-συμπαίχτη σου τον Γιωργάκη, να σου πεί πως «αγαπάνε» στις Κάννες)

Αν υπάρχουν οι δυνάμεις αυτές ας το δείξουν τώρα, άλλη ευκαιρία δεν θα υπάρξει.

Και έτσι μπορεί σιγά σιγά να ανοίξει δρόμος για νέες ιδρύσεις που τόσο αναγκαίες είναι.


ΥΓ(1). Οι αγανακτισμένοι που είναι τώρα; Εξαντλήθηκαν από τις μούντζες και τώρα που μπορούν να έχουν επιτέλους ένα πραγματικό πολιτικό αίτημα απουσιάζουν;

ΥΓ(2). Πριν από ένα χρόνο περίπου είχα γράψει για τον Φώτη Κουβέλη, ότι τείνει να εξελιχθεί σε Κωστή Στεφανόπουλο της Αριστεράς. Με επιβεβαιώνει δυστυχώς σήμερα. Μ ε έναν λόγο μακράν της πραγματικής συγκυρίας , απολίτικο στην ουσία του,διαδικαστικό και διόλου ουσιαστικό. Σε τελική ανάλυση άντε ναπάρουμε κανέναν ψήφο τώρα που γυρίζει .

Γιά την υπόλοιπη Αριστερά τι να πώ. Αυτοί τουλάχιστον είναι εκτός τόπου και χρόνου εδώ και καιρό, άρα έχουν στρώσει γήπεδο και στους υπόλοιπους να βγούν και αυτοί στο τραγικό επέκεινα , κοιτάζοντας τον αφαλό τους.

Τετάρτη 2 Νοεμβρίου 2011

Μέγιστη αφροσύνη


του Γιάννη Βαρουφάκη

Ποτέ δεν πρέπει να λέμε όχι από αντίδραση. Όχι λέμε μόνο (ιδίως στους ισχυρούς) όταν έχουμε λόγους να πιστεύουμε ότι ένα ναι θα φέρει μεγαλύτερα δεινά. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, η Ελλάδα έπρεπε να πει όχι στην 'Συμφωνία' της Οκτωβριανής Συνόδου. Επειδή ήταν μια συμφωνία δήθεν που, αν και γιορτάστηκε εντός και εκτός ως 'λύση', στην πραγματικότητα σπρώχνει το ευρώ και την Ελλάδα πιο βαθειά στο τέλμα.

Το όχι εκείνο, όπως έγραφα την ώρα που έκλεινε εκείνη η 'Συμφωνία', έπρεπε να ειπωθεί από το στόμα του πρωθυπουργού της χώρας. Στις Βρυξέλλες. Εντός της Συνόδου. Έτσι ώστε να μην υπάρξει κοινό ανακοινωθέν και οι συζητήσεις να συνεχίζονται έως ότου προκύψει μια πραγματική λύση της Κρίσης του ευρω-συστήματος. Σε ένα μήνα, σε δύο, σε όσο καιρό χρειαζόταν. Αντ' αυτού του όχι, ο πρωθυπουργός άλλη μια φορά υπερθεμάτισε για ένα πακέτο τριών ανόητων μέτρων που ζημιώνουν Ελλάδα και Ευρώπη (βλ. πιο κάτω το παράρτημα με την σχετική ανάλυση).

Με ρωτούν πολλοί: Δεν είναι καλό που, έστω και τώρα, ο πρωθυπουργός έδωσε την δυνατότητα στους πολίτες να πουν το μεγάλο όχι που εκείνος δείλιασε να πει; Απαντώ αρνητικά. Ο κ. Παπανδρέου απλώς προσέθεσε άλλο ένα σφάλμα στην ακολουθία σφαλμάτων που θα στιγματίσουν την πρωθυπουργική του πορεία. Εξηγώ: Με την επιστροφή του από τις Βρυξέλλες (ακριβώς όπως είχε κάνει τόσο τον Μάρτιο όσο και τον Ιούλιο) ο πρωθυπουργός παρουσίασε στον ελληνικό την 'Συμφωνία' που επετεύχθη ως μια καλή εξέλιξη - μια χαρμόσυνη είδηση. Ζήτησε εύσημα για την διαπραγματευτική επιτυχία του ιδίου και του επιτελείου του. Διατυμπάνισε ότι η Ελλάδα μπορεί να ανασαίνει πλέον ευκολότερα, καθώς απεμπόλησε ένα σημαντικό μέρος του δημόσιου χρέους. Λίγο-πολύ, είπε ό,τι είχε πει και την 25η του περασμένου Μαρτίου, τότε που κατά την επιστροφή του από την Εσπερία δήλωνε: "Η Ευρώπη έπραξε το καθήκον της. Τώρα εμείς μπορούμε να κάνουμε αυτό που πρέπει για την χώρα." Τα ίδια που είχε πει και μετά την 21η Ιουλίου.

Από την στιγμή που και συνυπέγραψε την πρόσφατη Συμφωνία και την παρουσίασε ως 'Λύση', ο κ. Παπανδρέου δεν έχει το ηθικό δικαίωμα απέναντι στους Ευρωπαίους να αρνηθεί τους βασικούς της άξονες. Παράλληλα, το να ισχυριστεί ότι ανακοίνωσε το δημοψήφισμα ώστε να αυξήσει την διαπραγματευτική του ικανότητα απέναντι στους ευρωπαίους ως προς τις λεπτομέρειες της 'Συμφωνίας' (που θα αποφασιστούν εντός των προσεχών εβδομάδων) αποτελεί μέγιστη αφροσύνη: Δεν θέτεις μια συμφωνία που συνυπέγραψες, και την οποία λες ότι πιστεύεις, υπό συνολική αμφισβήτηση για να πετύχεις κάποιες βελτιώσεις στις λεπτομέρειες. Είτε διαφωνείς με τους κεντρικούς άξονες της 'Συμφωνίας', οπότε λες όχι εντός της Συνόδου, είτε συμφωνείς, οπότε δεν κηρύσσεις δημοψήφισμα μήνες μετά. Κι αν αυτό που αποζητάς είναι πολιτική νομιμοποίηση, τότε κηρύσσεις εκλογές.

Εν συντομία, ο πρωθυπουργός αφήνει να εννοηθεί ότι ανακοίνωσε το δημοψήφισμα για να ενισχυθεί η διαπραγματευτική ισχύς της Ελλάδας στις επερχόμενες διαβουλεύσεις επί των λεπτομερειών της 'Συμφωνίας'. Ότι με την απειλή του λαϊκού 'όχι' θα πετύχει καλύτερους όρους για την χώρα. Ότι το δημοψήφισμα αποτελεί εργαλείο για να εκμαιεύσει υποχωρήσεις από τους ξένους. Τίποτα από αυτά δεν ισχύει. Απολύτως τίποτα.

Ο κ. Παπανδρέου δεν χρησιμοποιεί το δημοψήφισμα ως διαπραγματευτικό χαρτί εναντίον της κας Μέρκελ (αυτό μπορούσε να το κάνει χωρίς δημοψήφισμα απειλώντας με ένα δικό του όχι εντός της Συνόδου) αλλά στο εσωτερικό της χώρας. Αρχικά, ως διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στους βουλευτές του, στους οποίους ουσιαστικά λέει: "Ξαναστηρίξτε με, αγνοώντας την λαϊκή κατακραυγή, μιας και έχω εξασφαλίσει το δικαίωμα στον λαό να μιλήσει μόνος του σε δυο-τρεις μήνες." Και τότε, όταν θα έρθει η ώρα του δημοψηφίσματος, ο κ. Παπανδρέου θα πει σε εμάς τους πολίτες: "Είτε λέτε ναι στην Συμφωνία που σας έφερα είτε επιλέγετε μια Ελλάδα εκτός Ευρώπης."

Τα ψέμματα όμως έχουν πάντα ένα τέλος.

Κύριε Παπανδρέου, σφάλατε κατ' εξακολούθηση σε όλη την διάρκεια της Κρίσης.

• Αποδεχθήκατε μια δανειακή συμφωνία, τον Μάη του 2010, που κανείς σώφρων δεν θα αποδεχόταν, παρουσιάζοντάς την μάλιστα ως την μοναδική εναλλακτική της καταστροφής.

• Προσθέσατε, όπως ο Macbeth, το ένα εγκληματικό λάθος στο άλλο και, κάθε φορά, το παρουσιάζατε ως 'λύση', 'επιτυχία', 'ελπίδα' την ώρα που η βάθαινε τόσο η εθνική όσο και η προσωπική σας τραγωδία

• Τώρα, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να παρατείνετε την παραμονή σας στην πρωθυπουργία, δεν διστάζετε να διακινδυνεύσετε την ευρωπαϊκή θέση της χώρας, θέτοντας τον ελληνικό λαό προ του διλήμματος: Είτε ψηφίζεις 'ναι' στο δημοψήφισμα είτε εγκαταλείπουμε την Ευρώπη.

Φτάνει πια. Αρκετή ζημιά κάνατε. Ήρθε η ώρα της παραίτησης όσο υπάρχει ακόμα καιρός. Καιρός να μην προστεθεί στις επιπτώσεις των δικών σας αποτυχιών, πέραν της οικονομικής κατάρρευσης, και η απομάκρυνση της χώρας από την Ευρώπη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Οι λόγοι που η Ελλάδα, δια στόματος πρωθυπουργού, έπρεπε να έχει ασκήσει βέτο στην τελευταία 'Συμφωνία'

Τρεις ήταν οι άξονές της: (1) Ελληνικό χρέος, (2) Χρηματοδότηση Ιταλίας-Ισπανίας μέσω ενός ενισχυμένου EFSF, (3) Επανακεφαλαιοποίηση των ευρωπαϊκών τραπεζών. Ας δούμε γιατί η Συμφωνία στην οποία κατέληξαν ήταν απαράδεκτη και ως προς τους τρεις αυτούς άξονες.

(1) Ελληνικό χρέος

Το μεγάλο σφάλμα της ΕΕ είναι η επιμονή της να μην χαρακτηριστεί ως 'πιστωτικό γεγονός' το κούρεμα των προ του Μαΐου 2010 ομολόγων. Το σκεπτικό είναι ότι ένα τέτοιο 'γεγονός' θα πυροδοτήσει τα ασφάλιστρα CDS με αποτέλεσμα (α) να κερδίσουν οι κερδοσκόποι που τα αγόρασαν, και (β) να χάσουν κι άλλα οι τράπεζες που τα εξέδωσαν. Ανοησίες! Οι κερδοσκόποι έχουν πιο πολλά να κερδίσουν αν δεν πυροδοτηθούν τα CDS. Από την περασμένη εβδομάδα, hedge funds αγοράζουν σωρηδόν ελληνικά ομόλογα (με έκπτωση 60% από την ονομαστική τους αξία) τα οποία λήγουν τα επόμενα δύο χρόνια. Γιατί; Επειδή η Συμφωνία επιμένει ότι το κούρεμα είναι εθελοντικό (ώστε να μη αποτελεί 'πιστωτικό γεγονός'). Τα hedge funds αυτά αγοράζουν με σκοπό να απαιτήσουν να πληρωθούν και την τελευταία δεκάρα απειλώντας ότι, διαφορετικά, θα προσφύγουν στην ISDA (την επιτροπή στην Ελβετία που αποφασίζει πότε έγινε 'πιστωτικό γεγονός') η οποία, θέλοντας και μη, θα αναγκαστεί να πυροδοτήσει τα CDS. Αν τους "βγει", θα έχουν αποδόσεις πάνω από 120%. Ποιος είπε λοιπόν ότι η πυροδότηση των CDS ωφελεί τους κερδοσκόπους; Το αντίθετο συμβαίνει. Αν η ΕΕ απεμπολούσε την φοβία για την πυροδότηση των CDS, θα επέλεγε ένα υποχρεωτικό κούρεμα της τάξης του 80%, θα επέτρεπε στις τράπεζες που έχουν αγοράσει CDS να επωφεληθούν από την ασφάλεια που αυτά τους παρέχουν, τα hedge funds θα έχαναν τα στοιχήματά τους και, το πιο σημαντικό, δεν θα ζητούσαν οι ευρωπαίοι από την Ελλάδα €30 δισ σε δωράκια για τους τραπεζίτες ώστε οι τελευταίοι να αποδεχθούν να προσποιούνται ότι το κούρεμα του 50% θα είναι εθελοντικό.

Συνεπώς, το ελάχιστο που έπρεπε να απαιτήσει ο κ. Παπανδρέου στις Βρυξέλλες ήταν η υποχρεωτικότητα του κουρέματος, η μεγαλύτερη έκτασή του (τουλάχιστον 70%), η πυροδότηση των CDS, και η συμμετοχή στο κούρεμα και των ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ. Επί πλέον, έπρεπε να μπει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης η παράλληλη ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας με επενδυτικό πρόγραμμα της τάξης του 10% του ΑΕΠ της χώρας. Γιατί αν η Ευρώπη ενδιαφέρεται πραγματικά για το ποσοστό χρέους μας το έτος 2020 θα πρέπει όχι μόνο να ελαφρύνει τον αριθμητή του κλάσματος (το χρέος) αλλά και να ενισχύσει τον παρονομαστή του (το ΑΕΠ).

(2) Χρηματοδότηση Ιταλίας-Ισπανίας μέσω ενός ενισχυμένου EFSF

Δώστε βάση σε τι συμφωνήσαμε ως προς αυτό το ακανθώδες ζήτημα, από το οποίο βέβαια εξαρτώνται όλα τα της χώρας μας σενάρια (καθώς τα πάντα είναι στον αέρα, ως προς την Ελλάδα, ενόσω Ιταλία και Ισπανία καταρρέουν): Συμφωνήσαμε να προσπαθήσουμε να καλύψουμε μια τρύπα των €3000 δισ με ένα ποσό των €250 δισ (τόσα έχουν απομείνει στα ταμεία του EFSF μετά από τα πακέτα διάσωσης Ιρλανδίας και Πορτογαλίας). Πως γίνεται αυτό; Αποφασίσαμε, λέει, το EFSF να δανειστεί από ιδιώτες €5 για κάθε €1 που διαθέτει. Έτσι, τα €250 δισ για γίνουν πάνω από €1000 δισ. Και επειδή αυτά δεν φτάνουν για να καλυφθεί η τρύπα των €3000 δισ που είναι το χρέος της Ιταλίας και της Ισπανίας, συμφωνήσαμε ότι, αντί να τους δανείζει το EFSF (όπως κάνει στην Ιρλανδία, ή όπως η τρόικα δάνεισε εμάς), θα κάνουμε το εξής πανέξυπνο: Θα βάλουμε τους ιδιώτες να δανείζουν τις δύο αυτές χώρες και το EFSF θα τους ασφαλίζει σε περίπτωση έως και 20% κουρέματος. Τέλειο;

Κοιτάξτε τώρα να δείτε πόσο γελοία είναι όλα αυτά. Πρώτον, το EFSF ουσιαστικά θα εκδίδει ασφαλιστήρια τύπου CDS για να ασφαλίζει τους νέους ομολογιούχους της Ιταλίας και της Ισπανίας. Ποιοι θα το κάνουν αυτό; Οι ίδιοι οι ευρωπαίοι που μόλις τώρα επέβαλαν στους ομολογιούχους του ελληνικού χρέους 'εθελοντικό' κούρεμα 50% στερώντας τους παράλληλα το δικαίωμα να εξαργυρώσουν τα ασφάλιστρα CDS που είχαν αγοράσει! Γιατί να πιστέψουν το EFSF οι ιδιώτες που σκέφτονται να αγοράσουν Ιταλικά ομόλογα ότι η Ευρώπη δεν θα τους την φέρει, σε μια δύσκολη στιγμή, όπως συνέβη με τους κατόχους των CDS επί των ελληνικών ομολόγων; Δεύτερον, η Ευρώπη ουσιαστικά ζητά από τους ιδιώτες να την δανείσουν δύο φορές. Μία φορά να δανείσουν το EFSF, ώστε αυτό να εκδώσει ασφαλιστήρια για τα Ιταλο-ισπανικά ομόλογα. Και μια δεύτερη φορά αγοράζοντας αυτά τα Ιταλο-ισπανικά ομόλογα! Τρίτον, και φαρμακερότερον: Από τα €250 δισ εναπομείναντα διαθέσιμα του EFSF, στην βάση των οποίων θα αποζητηθούν δανεικά από τους ιδιώτες για να ασφαλιστούν τα Ιταλο-ισπανικά ομόλογα, ποιες χώρες νομίζετε ότι τα έχουν εγγυηθεί ως επί το πλείστον (αυτά τα €250 δισ); Θα με πιστέψετε αν σας απαντήσω ότι τα εγγυώνται η... Ιταλία και η Ισπανία; Στο λόγο της τιμής μου. Αυτή είναι η λύση που ενέκριναν οι ηγέτες μας την περασμένη εβδομάδα ως προς Ιταλία και Ισπανία. Να τους χαιρόμαστε.

(3) Επανακεφαλαιοποίηση των ευρωπαϊκών τραπεζών
Αυτός είναι ο άξονας όπου η διαπλοκή υπερτερεί της ανοησίας. Η 'λύση' που προκρίθηκε παρουσιάζεται μεν ως επανακεφαλαιοποίηση αλλά στην ουσία δεν είναι τίποτα άλλο από άλλο ένα φύλο συκής ώστε να μην γίνει επανακεφαλαιοποίηση. Οι τραπεζίτες, εάν τους αφήσεις να προχωρήσουν κατά το δοκούν, δεν έχουν κανένα σκοπό να λάβουν κεφάλαια από το ευρωπαϊκό δημόσιο. Δεν χρειάζεται! Έλαβαν το πράσινο φως να τραβήξουν το ζήτημα για έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς να κάνουν τίποτα το ουσιαστικό. Κι αν κάνουν κάτι, εις βάρος της πραγματικής οικονομίας θα είναι. Γιατί; Επειδή ο όρος που τους επιβάλλεται είναι να φτάσει στο 9% το ποσοστό κεφαλαίων (ως προς τα ανοίγματά τους). Αντί λοιπόν να δεχθούν κεφάλαια από το EFSF (με αντάλλαγμα μετοχές που θα περάσουν στο ευρωπαϊκό δημόσιο) ώστε να πάψουν να λειτουργούν ως ζόμπι, θα προτιμήσουν να μειώσουν τα ανοίγματά τους - θα δανείζουν ακόμα λιγότερο τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Ακριβώς αυτό που χρειάζεται η ευρωπαϊκή οικονομία!
Από τα παραπάνω είναι υπεράνω οποιασδήποτε αμφισβήτησης το συμπέρασμα ότι ο πρωθυπουργός της Ελλάδας είχε ιερή υποχρέωση να πει όχι σε αυτήν τη 'Συμφωνία' στις Βρυξέλλες, εξηγώντας στους εταίρους μας (βλ. τους παραπάνω λόγους) γιατί όποιος αγαπά την Ευρώπη δεν μπορεί να συνυπογράφει αυτές τις ανοησίες. Όχι να πει 'ναι' εκεί και πετάξει το μπαλάκι σε έναν διχασμένο και θυμωμένο λαό στον οποίο θα πουν ότι ένα 'όχι' σημαίνει έξοδο από την Ευρώπη.

από το http://www.protagon.gr/

Σχόλιο από ανέστιο:  Μπορεί συχνά να διαφωνώ με πολλά από τα γραφόμενα του Γ. Βαρουφάκη, ειδικά στην προσπάθειά του να πάρει πολιτικές θέσεις όπου διακρίνεται συχνά από έναν ακαδημαικό υποκειμενισμό και έλλειψη πολιτικότητας, αλλά κανείς δεν μπορεί να του αρνηθεί τον απολαυστικό και αποκαλυπτικό τρόπο που αναλύει τις συνέπειες των τρεχουσών πολιτικών στην Ερωπαική κρίση.
(δες ειδικά το τμήμα παράρτημα)



Πέμπτη 27 Οκτωβρίου 2011

Σύνοδος Κορυφής: Καλή αλλά… «λίγη»


Τη φράση «ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες» έρχεται να θυμίσει το αποτέλεσμα της μαραθώνιας Συνόδου Κορυφής, που εξελίχθηκε σε πραγματικό θρίλερ, αλλά έως στιγμής δεν φαίνεται να δίνει πειστικές μόνιμες λύσεις στα προβλήματα της κρατικής κρίσης χρεών στην Ευρώπη.

Σε ό,τι αφορά το ελληνικό σκέλος της λύσης, το ύψος του «κουρέματος» του ιδιωτικού τομέα φαίνεται ότι είναι 50% σε ονομαστικές αξίες, σαφώς καλύτερο για τα συμφέροντα της χώρας σε σχέση με το «αναιμικό» -21% σε παρούσες αξίες του Ιουλίου, που ήταν απλώς οι απώλειες των ιδιωτών - και μείωνε ελάχιστα το ύψος του ελληνικού χρέους.

Ωστόσο, σε αυτήν τη φάση, και σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ανακοινώσεις, δεν υπάρχουν καθόλου λεπτομέρειες για το ποιο ακριβώς θα είναι το «καθαρό» αποτέλεσμα και πώς θα προκύψει. Ήτοι: α) ποιες θα είναι οι απώλειες στις τράπεζες σε παρούσες αξίες και ποιο το όφελος της χώρας συνολικά, β) τι διάρκειας ομόλογα και με τι επιτόκιο θα λάβουν οι τράπεζες, γ) τι εγγυήσεις θα δοθούν και με ποιον τρόπο (γίνεται μια έμμεση αναφορά, που φέρει το ύψος των εγγυήσεων ή των επαναγορών ομολόγων σε 30 δισ. ευρώ) και βέβαια, το σημαντικότερο, ποιο θα είναι τελικά το ποσοστό συμμετοχής των ιδιωτών σε αυτήν την... εθελοντική διαδικασία.
Τη σημασία του τελευταίου σημείου είχαμε την ευκαιρία να τη διαπιστώσουμε και κατά τη διάρκεια της προηγούμενης διαδικασίας PSI.

Aπό ό,τι ξέρουμε μέχρι τώρα, οι τράπεζες θα χρειαστούν κεφάλαια που η ΕΒΑ υπολογίζει σε 30 δισ. ευρώ. Και ακόμη, φαίνεται ότι για να επιτευχθεί η συμμετοχή των ιδιωτών στο PSI plus θα δοθούν εγγυήσεις σημαντικού ύψους, οπότε χρειάζεται να ξέρουμε πολύ περισσότερα για να καταλάβουμε πόση θα είναι τελικά η καθαρή μείωση για το ελληνικό χρέος.

Ο τελικός στόχος, πάντως, όπως φαίνεται από όλες τις πληροφορίες και τις ανακοινώσεις, είναι να μειωθεί το ύψος του ελληνικού χρέους σε 120% του ΑΕΠ το 2020.
 Κι εδώ το καλάθι πρέπει να είναι μικρό. Θυμίζουμε ότι το αρχικό μνημόνιο προέβλεπε ότι το ελληνικό χρέος θα είναι σε αυτό το ποσοστό του ΑΕΠ το 2020, χωρίς αναδιάρθρωση του χρέους. Και ήταν η αποτυχία αυτών των προβλέψεων που έφερε το σημερινό «κούρεμα».

Το αν θα θεωρήσουν λοιπόν οι αγορές σήμερα ότι το ποσοστό είναι αρκετό αποτελεί ένα μεγάλο ερώτημα. Για του λόγου το αληθές, αρκεί να σημειώσουμε ότι σήμερα η Ιταλία έχει χρέος ίσο με το 118% του ΑΕΠ της και όλοι ξέρουμε ότι η βιωσιμότητα του χρέους της αμφισβητείται από τις αγορές.
Γιατί άραγε θα πειστούν ότι το ελληνικό χρέος θα είναι εφεξής βιώσιμο;

Και το μεγάλο θέμα είναι ποια μέτρα θα ληφθούν για να περιοριστεί η ύφεση στην Ελλάδα, να προληφθεί η κοινωνική αναταραχή και να στηριχθεί η ταχεία εξέλιξη ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου.

Καλές λοιπόν δείχνουν οι αποφάσεις για το ελληνικό χρέος, εδώ που φτάσαμε, δεν αποκλείεται όμως καθόλου να αποδειχτούν «λίγες». Κι αυτό γιατί οι απώλειες των ελληνικών τραπεζών και των ταμείων στερούν ένα σημαντικό μέρος από την αποτελεσματικότητα του «κουρέματος», ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι τελικά η ΕΚΤ φαίνεται να πέτυχε την εξαίρεσή της, ενώ αν συμμετείχε θα είχαμε πρόσθετο όφελος της τάξεως των 14 δισ. ευρώ

Τα ίδια περίπου ισχύουν σε ό,τι αφορά την περίφημη πλέον μόχλευση του EFSF. Όπως αναμενόταν, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατέληξαν σε μια λύση σύνθετη σε μια «χρηματοοικονομική αλχημεία», που στο ένα σκέλος της αφορά στην παροχή «εγγυήσεων» σε νέες εκδόσεις ευρωπαϊκών χρεών (όπου το Ταμείο θα εγγυάται ένα μέρος από τις πιθανές απώλειες -π.χ. το 20%- των ιδιωτών αγοραστών αυτών των εκδόσεων).

Το άλλο σκέλος θα αφορά στη δημιουργία ενός ή περισσότερων «οχημάτων» (SPIV), που θα μπορούν να αγοράζουν κρατικό χρέος, να παρεμβαίνουν στη δευτερογενή αγορά ομολόγων αλλά και να μετέχουν στις ανακεφαλαιοποιήσεις τραπεζών.
 Στα οχήματα αυτά θα μπορούν να συμμετάσχουν ιδιωτικά κεφάλαια, ακόμη και Sovereign Wealth Funds, προκειμένου να ενισχυθούν τα ισχνά κεφάλαια του EFSF.
Eδώ μέχρι στιγμής οι λεπτομέρειες είναι ελάχιστες για το πώς θα γίνουν όλα αυτά. Τα ελεύθερα κεφάλαια του EFSF υπολογίζονται σε 250 εκατ. ευρώ και η συνολική του ισχύς δεν φαίνεται ότι μπορεί να ξεπερνά μετά τη «μόχλευση» των εγγυήσεων το 1 τρισ. ευρώ, ποσό που φαντάζει μικρό σε σχέση με τις εκτιμήσεις για τις ανάγκες τα επόμενα χρόνια, που ανέρχονταν σε 2 τρισ. ευρώ.

Κι από την άλλη (στο σκέλος των «οχημάτων), ένα μεγάλο ερώτημα είναι με τι κόστος θα δεχτούν να συμμετάσχουν οι άλλοι επενδυτές (ιδιώτες ή κρατικά κεφάλαια άλλων κρατών εκτός της Ε.Ε.) προκειμένου να αγοράζουν χρέος, και μάλιστα από χώρες με υψηλό βαθμό συσχέτισης.
Διότι τελικά όλα γίνονται για να μειωθεί το κόστος χρηματοδότησης των... προβληματικών χωρών.

Για να το πούμε διαφορετικά, στην περίπτωση όπου υπάρξει σοβαρή κρίση σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία, είναι ενδεχόμενο ότι, πρώτον, θα τεθεί θέμα για το πόση πραγματική αξία έχουν οι εγγυήσεις του EFSF, εφόσον απειλείται η φερεγγυότητα τόσο μεγάλων χωρών όπως των δύο που προαναφέρθηκαν (που σήμερα συμμετέχουν οι ίδιες στο οπλοστάσιο του EFSF!), και, δεύτερον, είναι άγνωστο με τι «αμοιβή» θα δέχονταν να συμμετέχουν τρίτοι επενδυτές σε αγορές χρεών χωρών που ανήκουν στην ίδια νομισματική ένωση, λόγω ακριβώς του κινδύνου «ντόμινο» από τη μία στην άλλη.

Kι έτσι επιστρέφουμε στη διατυπωμένη άποψη αρκετών αναλυτών ότι πολύ δύσκολα μπορεί να διασφαλιστεί η θωράκιση της ευρωζώνης χωρίς την εμπλοκή της ΕΚΤ, με τον «απεριόριστο» προϋπολογισμό. Εξέλιξη, όμως, που μέχρι τώρα βρίσκει κάθετα αντίθετη τόσο τη Γερμανία όσο και την ίδια την ΕΚΤ.

Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι αυτές οι αποφάσεις-πλαίσιο δεν φαίνεται να συνοδεύονται από σφιχτά χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, ένα ακόμη στοιχείο που συγκαταλέγεται στα μείον μιας αντίδρασης η οποία προσπαθεί να ελέγξει και να καταπολεμήσει μια τόσο σοβαρή κρίση.


του Γιώργου Παπανικολάου, http://www.euro2day.gr/

Σημείωση από ανέστιο: Το αναδημοσιεύω διότι εκτιμώ ότι είναι μια πρώτη κριτική ανάλυση της όλης υπόθεσης, που πέραν διαφορετικών απόψεων που έχω με το συγκεκριμένο άρθρο και άλλων επιφυλάξεών μου για το κατά πόσο αντιμετωπίζεται το όλο πρόβλημα κρίση της ευρωζώνης, που βασίζεται σε εύλογα ερωτήματα και τοποθετεί ερωτήματα. Πέραν από ιδεολογισμούς, πανηγυρισμούς, κούφια λόγια , πατριωτικές φανφάρες ή προκατασκευασμένες "απόψεις" που θα
ήταν εξάλλου οι ίδιες όποιες αποφάσεις και αν λαμβάνονταν, είναι ΄φυσιολογικές απορίες' ενός ΄φυσιολογικού ανθρώπου', που τόσο λείπουν από τον λεγόμενο δημόσιο διάλογο (λέμε τώρα...)

Να συμπεριλάβω πρόχειρα στα ερωτήματα αυτά, μερικά ακόμα:
-Το όλο θέμα ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών εξαντλείται σε 108 δις, εκ των οποίων το ένα τρίτο περίπου αφορά τις ελληνικές. Δηλ. το κεντρικό πρόβλημα της προβληματικότητας των ευρωπαικών τραπεζών αντιμετωπίζεται έτσι; Αυτό το ποσό είναι ικανό να πετύχει την επαναφορά του χρεωκοπημένου ευρωπαικού τραπεζικού συστήματος σε κανονική λειτουργία; Δεν φτάνει ούτε για να καλύψει τις απομειώσεις λόγω ελληνικού κουρέματος.Αστεία πράγματα.
Για να μην αναφερθώ, στο ποιός και με τι τρόπο θα πληρώσει αυτό το λογαριασμό. Το ληστρικό παράδειγμα της Ιρλανδίας θα επαναληφθεί; (Δέστε και τις πρόσφατες συζητήσεις περί κοινών και προνομιούχων μετοχών σε αντάλαγμα των ενισχύσεων προς τις τράπεζες)
- Η συζήτηση περί μόχλευσης (4-5 φορές κατά το ανακοινωθέν) του Μηχανισμού, αφήνει ερωτηματικά για τις μεθόδους που επιλέγονται για την ανεύρεση ΄μαϊμού χρήματος", ίδιες και απαράλαχτες με αυτές που οδήγησαν στην κρίση
-Η απουσία κάθε σκέψης για αναπτυξιακό πυλώνα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, με αστείες υποδείξεις π.χ. προς την Ισπανία να αντιμετωπίσει την ανεργία μέσω διευκόλυνσης της κινητικότητας της εργασίας και των υπηρεσιών (αντίστοιχες με τα εδώ, ' να απελευθερώσουμε τα ταξί για να αυξηθεί το Α.Ε.Π' (!!!))
Σε τελική ανάλυση, το έχουμε ξαναπεί και πολλοί άλλοι καταλληλότεροι της ταπεινότητάς μας.

Κόψτε χρήμα, αλλιώς θα κόψουμε το λαιμό μας όλοι μαζί σαν Ευρωπαίοι και μετά θα αρχίσουμε να κόβουμε ό ένας το λαιμό του άλλου!!!

Η εμπειρία του  '29 στη Γερμανία, άφησε το απωθημένο του υπερπληθωρισμού . Το σχήμα δημοσιονομική λιτότητα και ύφεση , οριζόντια και αδιάκριτα σε όλους, τι απωθημένο θα αφήσει στο μέλον για την  παρούσα κρίση;



Σάββατο 15 Οκτωβρίου 2011

Οι δύο χρόνοι που τρέχουν

Του Γ. Βούλγαρη
Στην Ελλάδα τρέχουν σήμερα δύο χρόνοι: ο χρόνος της εθνικής αυτοδιάλυσης και ο χρόνος της αργής ανασύνταξης. Ο πρώτος χρόνος μετρά όσα ζούμε αυτές τις μέρες. Καταστάσεις οξύμωρες: οι συνδικαλιστές της ΑΔΕΔΥ καταλαμβάνουν τα υπουργεία για «να διώξουν» την τρόικα, από την οποία εξαρτάται ο μισθός τους. Σε δεύτερη ανάγνωση όμως, εικονογραφούν απλώς το σημερινό ελληνικό αδιέξοδο καθώς η χώρα έχει παγιδευτεί στα δίχτυα της διεθνούς κρίσης και της εθνικής αυτοδιάλυσης. Η Ελλάδα ευνοήθηκε ώς πρόσφατα από την παγκόσμια αλληλεξάρτηση και την ευρωπαϊκή ενοποίηση καθώς κινήθηκε από την περιφέρεια στο κέντρο της ευρωπαϊκής διαδικασίας με ό, τι αυτό σήμαινε για την εθνική ασφάλεια, την οικονομική ανάπτυξη και τη σταθεροποίησης της δημοκρατίας. Σήμερα ζει τις ίδιες εξελίξεις επώδυνα, βρισκόμενη στο χείλος της κατάρρευσης, περιμένοντας και πάλι την αναγκαία για την επιβίωσή της ενίσχυση «από τους ξένους», έναντι των οποίων διαθέτει μηδαμινή διαπραγματευτική δύναμη. Ακόμα μικρότερη είναι η πίεση που οι συνδικαλιστές της ΑΔΕΔΥ μπορούν να ασκήσουν στην τρόικα. Οσο για διεκδικήσεις από το εθνικό Δημόσιο Ταμείο βρισκόμαστε στο «ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος». Εχει διαμορφωθεί έτσι ένα θανατηφόρο μείγμα: η εθνική αδυναμία οδηγεί τις συντεχνίες στον παροξυσμό και ο συντεχνιακός παροξυσμός ενισχύει με τη σειρά του την εθνική αδυναμία σε έναν φαύλο κύκλο έτοιμο να εκραγεί. Τούτο το μείγμα οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην αυτοκαταστροφική λύση της επιστροφής στη δραχμή. Ως μη εμπρόθετο αποτέλεσμα, όπως λένε οι κοινωνικές επιστήμες, όταν αναλύουν τις περιπτώσεις εκείνες που οι δράσεις των επιμέρους ομάδων παράγουν ένα συνολικό αποτέλεσμα το οποίο καμία από αυτές δεν θα επέλεγε συνειδητά. Σωστά η πλειοψηφία της κοινωνίας απεύχεται μια τέτοια προοπτική γιατί βραχυχρόνια θα μετατραπούμε σε ζούγκλα και μακροπρόθεσμα σε ένα κράτος - παρία με αδύναμη οικονομία και μόνιμη γεωπολιτική ανασφάλεια σε έναν κόσμο που θα συνεχίζει να παγκοσμιοποιείται και να ενοποιείται «δίχως να κοιτάζει τη δικιά μας μελαγχολία».


Χρειάζεται να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο και ο χρόνος στην κλεψύδρα λιγοστεύει. Για να το κάνουμε χρειάζεται να ξεκινήσουμε από μια σκληρή αλλά ρεαλιστική διαπίστωση για την επόμενη (ας πούμε) δεκαετία. Θα είναι μία περίοδος λιτότητας, υψηλής ανεργίας και χαμηλότερου βιοτικού επιπέδου. Ακόμα και αν επαληθευτεί το καλύτερο για μας σενάριο, η Ελλάδα θα κάνει χρόνια να ανακτήσει το χαμένο έδαφος. Η προοπτική της ανάκτησης εξαρτάται από τη βελτίωση της παραγωγικότητας της οικονομίας, τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Αυτός ο σκοτεινός ορίζοντας των μεσοπρόθεσμων προσδοκιών θα αναπροσαρμόσει τις ατομικές και συλλογικές συμπεριφορές, δράσεις και νοοτροπίες. Προς το παρόν η χώρα ζει και δρα με την ψευδαίσθηση, αν όχι τη συνειδητή αυταπάτη, ότι η απώλεια είναι πρόσκαιρη. Γι' αυτό, παρά το βάθος της κρίσης, τα σπέρματα του νέου είναι ελάχιστα είτε κοιτάξουμε την πολιτική είτε την κοινωνία και την τέχνη. Σαν αυτή η χώρα να απώλεσε τα τελευταία χρόνια συσσωρευτικά κάτι βαθύτερο: τη διάθεση να λογαριαστεί με τα δύσκολα, τη ροπή στην αλλαγή, την ικανότητα αναστοχασμού.

Κι όμως, σε δέκα χρόνια η κρίση θα έχει περάσει και η ελληνική οικονομία θα έχει ορθοποδήσει. Κι αυτή η πιθανότητα αποτελεί τη δεύτερη, αισιόδοξη αυτή τη φορά, αφετηρία. Αν καταφέρουμε να αναποδογυρίσουμε τον χρόνο και κοιτάξουμε τον εαυτό μας από το μέλλον στο παρόν, θα μπορέσουμε να οργανώσουμε καλύτερα την πορεία από τα χαλάσματα στην ανασυγκρότηση. Γιατί τα στοιχήματα είναι μεγάλα: ποιο θα είναι το πρόσωπο της Ελλάδας τότε; Πόση διεθνή αξιοπιστία θα έχει ανακτήσει; Ποια κοινωνική συνοχή, ποιον πνευματικό δυναμισμό θα έχει; Ποιοι θα έχουν πληρώσει τι και πώς;

Οι νέες πολιτικές, κοινωνικές, συνδικαλιστικές και πνευματικές ηγεσίες θα αναδειχτούν από αυτή τη διαδικασία και από τις απαντήσεις σε τέτοιες ερωτήσεις. Θα ξεχωρίσουν όσοι και όσες θα μπορέσουν μέσα στη σημερινή παραζάλη να βρουν τη στιγμή και τη δύναμη να βγάλουν για λίγο το κεφάλι έξω από το νερό και να στοχαστούν την προοπτική της επόμενης δεκαετίας, δείχνοντας μονοπάτια και ορόσημα προς το μέλλον. Στην αποστολή τους αυτή έχουν συνομιλητή και κριτή μια κοινωνική πλειοψηφία που συνειδητά ή ενστικτωδώς προσβλέπει ακόμα σε μια μοντέρνα Ελλάδα στο πλαίσιο της Ευρώπης. Μια πλειοψηφία παραζαλισμένη όμως, η οποία ενώ συνδυάζει στο νοητικό επίπεδο συνειδητά ή ενστικτωδώς, το εθνικό συμφέρον με το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, πολιτικά φλερτάρει με συμπεριφορές που στην κατάληξή τους θα οδηγήσουν στην περιθωριοποίηση της χώρας. Αν όμως αυτή η πλειοψηφία εμπνευστεί και βρει σημεία αναφοράς, θα κινηθεί για να προστατεύσει τον εαυτόν της και την κοινωνία από την αυτοδιάλυση.

Αυτό το κοινό κοινωνικό αίσθημα ξέρει τι περιμένει. Να συνθέσουμε τα υπολείμματα κυριαρχίας που μας έχουν μείνει σε ένα εθνικό σχέδιο ανόρθωσης που διευρύνει συνεχώς το περιθώριο αυτονομίας σε συνεργασία και όχι σε μετωπική σύγκρουση με τους ευρωπαίους εταίρους. Μόνο έτσι θα περισώσουμε το πολυτιμότερο σήμερα ηθικό - ιδεολογικό εφόδιο για την κοινωνική συνοχή και αντοχή: τον πατριωτισμό και την εθνική αξιοπρέπεια.

Ξέρει τι δεν περιμένει: ότι η κυβερνητική εναλλαγή θα προσφέρει λύση στο πρόβλημα. Γι' αυτό ενθαρρύνει την ευρύτερη πολιτική συνεννόηση με οποιαδήποτε μορφή. Ενστικτωδώς καταλαβαίνει ότι είναι το αναγκαίο πλαίσιο για να υπάρξει αυτή η στιγμή της πολιτικής περίσκεψης και της στρατηγικής όρασης, που χάνεται στην καθημερινή βοή του μικροκομματισμού. Και δεν καταλαβαίνει γιατί σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να συμπέσει π.χ. στην καθιέρωση ενός νέου φορολογικού καθεστώτος, στην εκ βάθρων αλλαγή του φοροεισπρακτικού μηχανισμού ή στην πολυσυζητημένη απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας.

Ξέρει τι θέλει. Να υψώσει η Πολιτεία παράπλευρα φράγματα που θα αφήνουν τη διαμαρτυρία και την αγανάκτηση να κυλά στο μεταξύ, χωρίς όμως η βαρβαρότητα και η ανομία να κατακλύζουν την κοινωνία και τη ζωή μας. Η μεταπολιτευτική «κουλτούρα της διεκδίκησης» δεν παράγει πλέον ενεργούς πολίτες αλλά δυνάστες και εσχάτως νέους «ανθρωποφύλακες» όπως είδαμε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Χρειαζόμαστε ένα ανασυγκροτημένο συνδικαλιστικό κίνημα και συνδικαλιστές ηγέτες με διαφορετική νοοτροπία.

Ξέρει τι δεν θέλει: να συμβιώνει αδιάφορα με την εξαθλίωση που παράγει στα αστικά κέντρα, ιδίως στο Κέντρο της Αθήνας, η αύξουσα κοινωνική περιθωριοποίηση. Θα έβλεπε με ελπίδα οργανωμένες τοπικές παρεμβάσεις και πρωτοβουλίες (ένα fast track κοινωνικής πρόνοιας, όπως εύστοχα έγραφε ο Κωστής Παπαϊωάννου, «ΤΑ ΝΕΑ» 13-10-2011).

Ξέρει τι κατά βάθος επιζητεί: ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης που θα αυξήσει την παραγωγικότητα της οικονομίας, ένα νέο κράτος πρόνοιας που θα ανταποκρίνεται στις επιδεινούμενες συνθήκες της υψηλής ανεργίας και της αυξημένης φτώχειας. Επιζητεί να δει ένα τέλος στις περικοπές χωρίς πολιτική και περιμένει μια πρόταση καταμερισμού σε βάθος χρόνου των αναπόφευκτων θυσιών με κοινωνική δικαιοσύνη και διαφάνεια. Ποιος χάνει τι, ποιος κερδίζει τι και άρα πόσο συνεισφέρει. Ο μεταπολιτευτικός κρατισμός έχει απαξιωθεί, αλλά υπάρχει συνείδηση ότι χωρίς καλύτερο κράτος και αποτελεσματική Δημόσια Διοίκηση η ελληνική επιχειρηματικότητα δεν θα καταφέρει να τραβήξει το κάρο.

Στην Ελλάδα τρέχουν σήμερα δύο χρόνοι: ο χρόνος της εθνικής αυτοδιάλυσης και ο χρόνος της αργής ανασύνταξης. Το θέμα είναι ποιος θα κερδίσει.

ΝΕΑ 15/10/2011

Τετάρτη 12 Οκτωβρίου 2011

Άς φρόντιζαν


Κατήντησα σχεδόν ανέστιος και πένης.

Aυτή η μοιραία πόλις, η Aντιόχεια
όλα τα χρήματά μου τάφαγε:
αυτή η μοιραία με τον δαπανηρό της βίο.

Aλλά είμαι νέος και με υγείαν αρίστην.
Κάτοχος της ελληνικής θαυμάσιος
(ξέρω και παραξέρω Aριστοτέλη, Πλάτωνα·
τι ρήτορας, τι ποιητάς, τι ό,τι κι αν πεις).
Aπό στρατιωτικά έχω μιαν ιδέα,
κ’ έχω φιλίες με αρχηγούς των μισθοφόρων.
Είμαι μπασμένος κάμποσο και στα διοικητικά.
Στην Aλεξάνδρεια έμεινα έξι μήνες, πέρσι·
κάπως γνωρίζω (κ’ είναι τούτο χρήσιμον) τα εκεί:
του Κακεργέτη βλέψεις, και παληανθρωπιές, και τα λοιπά.

Όθεν φρονώ πως είμαι στα γεμάτα
ενδεδειγμένος για να υπηρετήσω αυτήν την χώρα,
την προσφιλή πατρίδα μου Συρία.

Σ’ ό,τι δουλειά με βάλουν θα πασχίσω
να είμαι στην χώρα ωφέλιμος. Aυτή είν’ η πρόθεσίς μου.
Aν πάλι μ’ εμποδίσουνε με τα συστήματά τους—
τους ξέρουμε τους προκομένους: να τα λέμε τώρα;
αν μ’ εμποδίσουνε, τι φταίω εγώ.

Θ’ απευθυνθώ προς τον Ζαβίνα πρώτα,
κι αν ο μωρός αυτός δεν μ’ εκτιμήσει,
θα πάγω στον αντίπαλό του, τον Γρυπό.
Κι αν ο ηλίθιος κι αυτός δεν με προσλάβει,
πηγαίνω παρευθύς στον Υρκανό.

Θα με θελήσει πάντως ένας απ’ τους τρεις.

Κ’ είν’ η συνείδησίς μου ήσυχη
για το αψήφιστο της εκλογής.
Βλάπτουν κ’ οι τρεις τους την Συρία το ίδιο.

Aλλά, κατεστραμένος άνθρωπος, τι φταίω εγώ.
Ζητώ ο ταλαίπωρος να μπαλωθώ.
Aς φρόντιζαν οι κραταιοί θεοί
να δημιουργήσουν έναν τέταρτο καλό.
Μετά χαράς θα πήγαινα μ’ αυτόν.

Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ

(Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)



*Γιά την ανάγκη μιας νέας Ίδρυσης, ας ξεκινήσουμε μελετώντας τα παραπάνω*


Πέμπτη 6 Οκτωβρίου 2011

Πλάκα με κάνεις ;

Η είδηση

Να ξεδιαλύνει το τοπίο αναφορικά με τους συντελεστές ΦΠΑ που εφαρμόζονται σε διάφορα είδη μετά τη μετάταξη του κλάδου εστίασης από τον συντελεστή ΦΠΑ 13% στο 23% επιχειρεί εγκύκλιος του υπουργείου Οικονομικών, με την οποία όμως φαίνονται οι… παραλογισμοί του συστήματος.


Χαρακτηριστική περίπτωση είναι τα σφολιατοειδή. Τα έτοιμα προς άμεση κατανάλωση (ψημένα κ.λπ.) σφολιατοειδή και οι πίτες, όπως τυρόπιτες, λουκανικόπιτες, κασερόπιτες, μπουγάτσες, κρέπες, κρουασάν κ.λπ. στην περίπτωση όπου δεν πρόκειται για παραδόσεις τυποποιημένων αγαθών ευρείας κατανάλωσης υπάγονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ (είτε καταναλώνονται εντός των καταστημάτων από τα οποία διατίθενται είτε όχι). Άρα έχουν συντελεστή 23%, ορίζει η εγκύκλιος.
Αν όμως «ορισμένα από τα παραπάνω σφολιατοειδή και πίτες ή αρτοσκευάσματα περιέχουν γλυκαντικές ύλες, με αποτέλεσμα να προσδίδουν σε αυτά γλυκιά γεύση, θεωρούνται γλυκά και υπάγονται στον μειωμένο συντελεστή, όταν δεν καταναλώνονται εντός των καταστημάτων από τα οποία διατίθενται».

Επομένως, η μπουγάτσα κρέμα στο χέρι έχει συντελεστή 13%. Aν καταναλώνεται σε τραπεζοκαθίσματα έχει συντελεστή 23%. Eπίσης, αν η μπουγάτσα είναι με τυρί έχει συντελεστή 23% είτε την πάρει ο καταναλωτής στο χέρι είτε την καταναλώσει εντός του καταστήματος!

Από το http://www.euro2day.gr/
 
 
 

Πρόβλεψη : - Θεσαλλονικιός πάει σε μπουγατσάδικο και παραγγέλνει μια μπουγάτσα με 13% και μια με 23% Φ.Π.Α   !!!!!!!!!!!
- Πλάκα με κάνεις; 
- Καθόλου, ο νόμος τις ξεχωρίζει έτσι!
 
Άντε και σε πατσά με 23% (ψιλοκομένος) και με 13% (χοντροκομένος)